Positief blijven

pos

We beseffen zeer goed dat rustig blijven in een conflictsituatie niet eenvoudig is. De conflictcurve van de betrokken volwassene is vaak een schaduw van de conflictcurve van de leerling.

Op zich is het dus niet vreemd dat je de controle over jezelf dreigt te verliezen.

Er zijn echter een aantal serieuze nadelen wanneer je jezelf in een conflict laat meeslepen:

  • Kwaad worden kan zorgen voor een escalatie van het conflict.
  • Jongeren ‘wennen’ aan agressieve uitvallen van volwassenen. Volwassenen moeten in zo’n geval steeds harder brullen om nog resultaat te halen.
  • Jongeren die een agressieve uitval van een leerkracht trotseren, verwerven een aparte ‘status’ bij leeftijdsgenoten. Die status is meestal positief, ze worden de ‘held’ of de ‘durfal’ van de klas.
  • Bij een agressieve aanpak kan een jongere zich het slachtoffer voelen van de ongecontroleerde boosheid van de volwassene. Een rustige aanpak daarentegen creëert bij de jongere het gevoel dat de volwassene iets constructiefs probeert bij te brengen en het beste met hem/haar voor heeft.
  • Je zelfbeheersing verliezen heeft een soort boemerangeffect. Achteraf zit je zelf met een kater. Je hebt dingen gezegd of gedaan waar je achteraf spijt van hebt.
  • Een agressieve uitval kan de sfeer verpesten voor andere jongeren/leerlingen of voor je collega’s.
  • Het vertrouwen, de band, je relatie met de jongere krijgt een deuk.

Wat kan je doen om een agressieve uitval te vermijden?

  • Hou altijd in je achterhoofd dat het om een jongere gaat. Ook al doet deze jongere verschrikkelijk moeilijk, jij bent de volwassene.
  • Neem niet alles persoonlijk op, het is geen wedstrijd. Laat niet toe dat je gevoel van eigenwaarde beïnvloed wordt door het al dan niet ‘winnen’ van het conflict. Je behoudt de controle.
  • Las indien nodig een pauze in voor beide partijen. Laat bij ernstige conflicten ondersteuning vragen. Verlaat de ruimte. In onze school kan men terugvallen op LSCI-getrainden (zie rubriek LSCI). Op deze wijze kan men de situatie overnemen tot je jezelf weer onder controle hebt.

Wat als je toch de controle over jezelf verliest?

  • Het kan zeker geen kwaad om je achteraf te verontschuldigen. Je toont hiermee dat je op een rechtvaardige manier de leiding neemt maar niet onfeilbaar bent. Door je te verontschuldigen, creëer je ook veiligheid en vertrouwen.
  • Blijf je je in een concrete situatie onzeker of machteloos voelen of heb je het gevoel dat een jongere over je heen blijft lopen; blijf er dan niet mee zitten en bespreek dit met mensen die je kan vertrouwen. In onze school is dit vaak leerlingenbegeleiding of directie.

Hoe ‘moeilijk’ jongeren soms ook zijn; ze zijn nooit de hele tijd onhandelbaar. Het is menselijk om in conflictsituaties blind te zijn voor de positieve momenten.
Blijf ervan overtuigd dat jongeren meer zijn dan hun storend gedrag.
Vertrekken van de positieve ervaringen kan soms meer effect hebben dan een constante fixatie op het ‘moeilijk gedrag’. Je kan dit doen door zelf oog te hebben voor die positieve momenten en op dergelijke momenten ook in interactie te gaan met de jongeren, het positieve te benoemen.
Probeer ook de negatieve momenten positief te herformuleren. Zo geef je mee aan de jongere dat je weet wat hij/zij kan, maar dat je dit gedrag op deze manier wel niet meer wil zien.